کودکان خردسال معمولا روزانه حدود دو ساعت از رسانههای دیجیتال استفاده میکنند که البته این میزان از زمان شروع محدودیتهای کووید 19، افزایش یافته است. به جای نگرانی درباره مدت زمان استفاده کودکان از رسانه¬های دیجیتال، معلمان و والدین، می¬توانند اطمینان حاصل کنند این زمان به خوبی سپری شده است. این کار با رسانه¬های آموزشی طراحی-شده باکیفیت شروع می¬شود. برنامه¬های با¬کیفیت در سراسر حوزه¬های محتوایی از جمله سواد، علوم و ریاضیات وجود دارد.
تحقیقات، بسیاری از مسیرهایی را که بزرگسالان میتوانند از رسانههای دیجیتال برای تقویت یادگیری کودکان استفاده کنند، برجسته کرده است. رسانههای دیجیتال، منبع خوبی برای یادگیری از راه دور هستند زیرا اشتراکگذاری صفحه در طول کنفرانس ویدئویی و برنامههای دونفره، تعاملات سرگرمکننده و در عین حال آموزشی را فراهم میکنند. در اینجا راهکارهای عملی و تکنیک¬های کاربردی که معلمان و والدین میتوانند با استفاده از رسانههای دیجیتال، یادگیری را تشویق کنند، شامل مهارتهای کلیدی سواد پیش¬دبستانی مانند واژگان، تشخیص حروف/ صدا و نیز مهارتهای گفتمانی مانند رعایت نوبت در صحبت، ارائه شده است.
• اول: اقدامات آمادهسازی را انجام دهید
رسانههای دیجیتال زیادی وجود دارد و همه آنها، باکیفیت نیستند. برای شناسایی منابعی که مهارتها و محتواهایی را با روشهای جالب و سرگرمکننده، هدف قرار میدهند که قصد دارید بر روی آنها تمرکز کنید، مدتی را با یک منبع خوب، مانند Common Sense Media یا فهرست رسانههای دیجیتال کودکان، مورد تاکید انجمن کتابخانههای آمریکا، سپری کنید. یک برنامه تعاملی مانند PBS Kids Play and Learn Science میتواند افراد بدون انگیزه را درگیر و آنها را تشویق کند تا از طریق فعالیتهایی مانند ساختن انواع سایهها با استفاده از خورشید یا چراغ قوه، یا لباس پوشیدن برای آب و هوای مختلف، مطالعات خود را گسترش دهند.
• دوم: با همدیگر در رسانهها مشارکت کنید
در حالی که کودکان میتوانند از تماشای یک ویدئو یا بازی، اقدامات زیادی بیاموزند، هدفمند کردن توجه آنها، تاثیر این تعاملات را افزایش میدهد. شما میتوانید واژگان یا مفاهیم جدید را بررسی کنید، عبارات را دوباره بیان نمایید یا از سوالات باز، برای گسترش یادگیری کودکان یا ایجاد ارتباط با چیزهایی که قبلا میدانستند، استفاده کنید. برای مثال، با استفاده از برنامه «قطرهها»، میتوانید واژگان جدید را جستجو کنید. این امر به گسترش دایره رو به رشد واژگان فعال کودک و همچنین دانش پیش¬زمینه که باید برای فعالیت¬های آینده از آنها استفاده کند، کمک می¬کند.
• سوم: فرصتهای سوادآموزی را در فعالیتهای روزمره بیابید
کلمات و حروف همه جا هستند. سواد فقط به کتابها محدود نمیشود. شما می¬توانید در مسیر پارک، به حروف و واژگان اشاره کنید یا وقتی با اشیای آشنا در رسانه¬های دیجیتال روبه¬رو می¬شوید، از واژگان جدید استفاده کنید. برای مثال، اگر بچهها عاشق حیوانات هستند، «ماجراجویی آلاسکایی مولی دنالی» را امتحان و به آنها کمک کنید یادداشتهای مربوط به حیوانات خود را بسازند و آنچه را که مولی در سفر در اطراف آلاسکا یا آنچه در بیرون از پنجره میبیند، مستند کنند.
• چهارم: تشویق والدین برای مشارکت؛ تخصص کودکان را بشناسید
والدین، اولین معلمان کودکان هستند و بهتر می¬دانند فرزندان¬شان چه¬کاری می¬توانند انجام دهند و کجا مشکل دارند. فعالیتهای خود را به خانه بفرستید تا والدین انجام دهند. برای مثال، برنامهای مانند Map Adventures را توصیه کنید که به دو نفر امکان میدهد نقشهها را پیمایش کنند و با هم از مکانهای دیدنی دیدن کنند.
بر این اساس، در حین بازی با برنامه، برای والدین، نقش خاصی لحاظ می¬شود و به آنها اجازه می¬دهد تا بازی را برای فرزند خردسال خود مدل کنند. اگر درباره آب و هوا صحبت و با کودکان، خورشید و ابرها را مشاهده می¬کنید، والدین و کودکان را تشویق کنید تا یک مجله Shadows داشته باشند تا بتوانند آنچه را که می¬بینند، مستند کنند. توصیه دیگر، برنامه علمی اولیه Plants Journal است که استفاده از ابزار دوربین روی تبلت یا تلفن برای ثبت رشد گیاه از کودکان را شامل میشود. همچنین میتوانید از والدین بخواهید رسانههای دیجیتالی¬ای پیشنهاد کنند که فرزندان¬شان از آن لذت میبرند و آنها را به کلاس درس دعوت کنند تا نشان دهند چگونه فرزندان خود را با این رسانهها با روشهای فرهنگی مناسب درگیر کنند.
• پنجم: خانوادهها را تشویق کنید از زبانهای مادری خود استفاده کنند
بسیاری از مهارتهای اولیه گفتاری و سواد، به زبانها منتقل میشوند. علاوه بر این، ایجاد ارتباط با دانش قبلی کودکان، باعث می¬شود مفاهیم و کلمات جدید بهتر بمانند. برخی از منابع برای کودکان خردسال مانند Peep and the Big Wide World، شامل همه ویدئوها، بازیها و پشتیبانی والدین و معلمان، به زبان اسپانیایی و انگلیسی است. آهنگ¬ها به طور خاص یک مسیر عالی برای کمک به کودکان در یادگیری واژگان جدید هستند. از خانوادهها، نام آهنگهای موردعلاقه به زبان مادریشان را بپرسید و آهنگهای ضبط¬شده را به صورت آنلاین جستجو کنید.
• ششم: سوالات باز بپرسید و مطمئن شوید بچهها به نوبت میرسند
کودکان، مهارتهای نوبتگیری و مکالمه را از طریق مدلسازی یاد میگیرند. معلمان و والدین میتوانند از تماشای ویدئوی مشترک یا بازی، به عنوان زمانی برای تمرین نوبتگیری، استفاده کنند. پس از مشاهده موارد جالب، در مورد آن بپرسید و منتظر پاسخ باشید. در لحظه جالب بعدی در ویدئو یا بازی، کودکان را تشویق کنید تا از شما سوالی بپرسند و سپس منتظر پاسخ شما بمانند. حتما بعد از پرسیدن سوال، مکث کنید تا زمان کافی برای فکر کردن بچه¬ها درباره پاسخ آنها فراهم شود. حتی میتوانید با زمانبندی، مکثها آن را به یک بازی تبدیل کنید تا ببینید چه کسی با یک شریک مکالمه خوب، «برنده» است.
• هفتم: بر اساس علایق کودکان کار کنید
وقتی رسانهها به علایق و تجربیات کودکان متصل میشوند، بچه¬ها بهتر یاد میگیرند. مهارت¬های نوشتاری اطلاعاتی را با شرکت در جستجوی آنلاین برای رسانه های دیجیتالی با توجه به علاقه¬مندی کودکان ایجاد کنید. اگر بچه ها بگویند می-خواهند درباره بچه¬مارمولک¬ها مطالعه کنند، می¬توانید عکس¬ها، نقاشی¬ها، فیلم¬ها و داستان¬هایی در مورد آنها پیدا کنید. این موضوع از طریق گوگل، یوتیوب یا فهرستهای آنلاین کتابخانه محلی شما میسر می¬شود. والدین و مربیان، اغلب درباره استفاده کودکان خردسال از رسانه¬های دیجیتال نگران هستند. با این حال، مانند هر موضوع دیگر، اعتدال و انتخاب مواد تشکیل¬دهنده مناسب همه، تفاوت¬هایی را به همراه دارد.
*** سعید میرشاهی
