تبلیغات نیوز- سعید میرشاهی: بعضی آدمها برای رسیدن به قله، فقط با رقیبان خود مسابقه نمیدهند. گاهی باید با فقر، مخالفت اطرافیان، فرصتهای ازدسترفته و دشواریهایی بجنگند که برای بسیاری از همنسلان آنها اصلاً وجود ندارد.
«علیرضا بیرانوند» یکی از همین چهرههاست که با برگزیده شده به عنوان «مرد سال فوتبال آسیا» در مراسم AFC Awards Bangkok 2026، باید از «برند بیرانوند» سخن گفت؛ دروازهبانی که حالا نامش در صدر فوتبال آسیا قرار گرفته و جایزه بهترین بازیکن سال قاره را به خانه برده است. این جایزه برای او فقط یک افتخار ورزشی نیست، بلکه نقطه مهمی در شکلگیری و تثبیت یک برند شخصی به شمار میرود.
داستان بیرانوند بارها روایت شده استت. او پسری از روستای سرابیاس لرستان است که در نوجوانی و با چوپانی، برای دنبال کردن رؤیای فوتبال به تهران آمد. در سالهای نخست زندگی در پایتخت، مشاغل مختلفی، از کار در کارواش تا نظافت و پاکبانی پارک را تجربه کرد. در کنار این مشاغل، تمرین و تلاش برای پیدا کردن فرصتی در فوتبال را ادامه داد.
مسیری که از بیرانوند یک دروازهبان حرفهای ساخت، از جنس یک داستان زندگی است که شاید بسیاری از افراد تجربه کرده اند، اما کمتر به این میزان از موفقیت دسته یافته اند. خودش هم در روایت زندگیاش از مخالفت پدر با فوتبال و حتی تحصیل گفته است. شاید به همین دلیل است که قصه او برای بسیاری از مردم، فراتر از یک موفقیت ورزشی معنا پیدا میکند؛ یعنی کسی که از نقطهای دور از تصور به جایگاهی رسید که روزی برایش دستنیافتنی به نظر میرسید.
آنچه پنجشنبه، 28 آبان ماه 1405 (19 نوامبر 2026) در بانکوک اتفاق افتاد، فصل تازهای در این مسیر بود. کنفدراسیون فوتبال آسیا در سیامین دوره جوایز سالانه خود، بیرانوند را بهعنوان بهترین بازیکن سال ۲۰۲۶ آسیا انتخاب کرد. این عنوان از آن جهت اهمیت تاریخی دارد که او نخستین دروازهبانی است که از زمان آغاز اهدای این جایزه در سال ۱۹۹۴ به آن دست پیدا میکند.
بیرانوند همچنین پنجمین بازیکن ایرانی برنده این جایزه پس از خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدویکیا و علی کریمی است؛ انتخابی که با عملکرد او در تیم ملی خصوصاً در جام جهانی 2026 و دروازه بانی در تراکتورسازی تبریز همراه بود و جایگاهش را در سطح فوتبال قاره تثبیت کرد.
در روزگاری که شهرت بسیاری از چهرهها به سرعت ساخته و به همان سرعت فراموش میشود، بیرانوند یک سرمایه مهم در اختیار دارد: داستان زندگی، توانایی ورزشی و خاطرهای که از لحظات ماندگار فوتبال ایران در ذهن مخاطبان باقی گذاشته است.
مهار پنالتی کریستیانو رونالدو در جام جهانی ۲۰۱۸، حضور در سه دوره جام جهانی و حالا دریافت معتبرترین جایزه فردی فوتبال آسیا، هرکدام بخشی از هویت عمومی او را ساختهاند. این مجموعه، چیزی فراتر از شهرت مقطعی است و میتوان از آن بهعنوان یک برند شخصی سخن گفت.
با این حال، برند بیرانوند فراتر از مهار توپ و دریافت جایزه ساخته می شود. او در سالهای اخیر، بهویژه در ماجرای جدایی از پرسپولیس و انتقال به تراکتور، با انتقادهایی درباره شیوه تصمیمگیری، مذاکرات قراردادی و برخی اظهارنظرهای رسانهای روبهرو بوده است.
بخشی از هواداران نیز به دلیل همین حاشیهها نگاه یکسانی به او ندارند. برخی انتخابهایش را حرفهای و بخشی دیگر آن را ناشی از اولویت دادن به مسائل مالی میدانند. نمیتوان همه این نقدها را نادیده گرفت یا هر مخالفتی را به تعصب هواداری نسبت داد؛ همانطور که نباید دستاوردهای ورزشی او را به دلیل اختلافها و حاشیهها کمارزش شمرد.
با این همه، او در مصاحبه بعد از برگزیده شدنش، با تمجید از پرسپولیس و طرفدارانش و البته تراکتور، تیم کنونی اش، تلاش کرد تا حدی فضای سنگین هوادارانی که این افتخار و دستاورد ویژه، به دلیل رفتارهای قبلی بیرانوند، چندان به مذاق شان خوش نیامده، بشکند و نگاه قدرشناسانه داشته باشد و سهم و طعم لذیذ گذشته ها با پیراهن سرخپوشان را از یاد نبرد.
همین نگاه دوگانه است که سوژه برند بیرانوند را جالبتر میکند. ممکن است یک ورزشکار در زمین مسابقه، تحسین و بیرون از زمین با انتقاد روبهرو شود. این دو تصویر گاهی در کنار هم قرار میگیرند و حتی بر یکدیگر اثر میگذارند.
دریافت جایزه بهترین بازیکن آسیا فرصتی است تا بیرانوند به جایگاه تازه خود و مسئولیت همراه آن توجه بیشتری داشته باشد. او اکنون فقط دروازهبان تیم ملی یا تراکتور نیست، بلکه چهرهای است که رفتار و تصمیمهایش میتواند بر نگاه نسل جوان به تلاش، موفقیت و حرفهایگری اثر بگذارد. حفظ این جایگاه، به اندازه رسیدن به آن اهمیت دارد.

- مرضیه جعفری؛ تکرار یک افتخار تاریخی
در کنار این افتخار، نام «مرضیه جعفری» نیز باید با تأکید بیشتری مطرح شود. سرمربی تیم ملی فوتبال زنان ایران و خاتون بم برای دومین سال پیاپی عنوان بهترین مربی زن آسیا را به دست آورد. این موفقیت در تاریخ این جایزه کمسابقه است. او پس از آنکه در سال ۲۰۲۵ به نخستین مربی ایرانی برنده این عنوان تبدیل شد، امسال نیز توانست جایگاه خود را حفظ کند و به دومین فرد در تاریخ این بخش از جوایز AFC تبدیل شود که دو سال پیاپی به این افتخار میرسد.
اهمیت این موفقیت، فراتر از تکرار یک جایزه است. جعفری سالها در فوتبال زنان فعالیت کرده و با خاتون بم به قهرمانیهای متعدد لیگ ایران رسیده است. او از ۱۷ سالگی مسیر مربیگری را آغاز کرده و از سال ۲۰۰۸ در این باشگاه حضور داشته است. حاصل این استمرار، ۱۲ قهرمانی لیگ و حضور در رقابتهای باشگاهی آسیاست. در سطح ملی نیز هدایت تیم ایران و کسب سهمیه جام ملتهای زنان آسیا، بخشی از کارنامه اوست.
با این همه، فوتبال زنان در ایران همچنان با محدودیتهایی در زمینه امکانات، فرصتهای حرفهای و دیده شدن رسانهای روبهروست. در این شرایط، تکرار عنوان بهترین مربی زن آسیا اتفاقی نیست که بتوان از کنار آن بهسادگی گذشت. شاید در هر کشور دیگری، موفقیت دو سال پیاپی یک مربی در سطح قاره به موضوعی جدی برای تحلیل و معرفی تبدیل شود.
در ایران اما نام جعفری گاهی زیر سایه خبرهای فوتبال مردان قرار میگیرد؛ حتی در روزی که خودش یکی از مهمترین افتخارات فوتبال کشور را تکرار کرده است.
البته طبیعی است که جایزه بهترین بازیکن سال آسیا به دلیل گستره مخاطبان فوتبال مردان، بازتاب بیشتری در رسانهها داشته باشد، اما این تفاوت در میزان توجه، نباید به نادیده ماندن موفقیت فوتبال زنان منجر شود. مرضیه جعفری با امکانات و شرایطی متفاوت، در سطحی رقابت کرده که رسیدن به آن نیازمند سالها کار، دانش فنی و ثبات حرفهای است. او نه فقط برای فوتبال زنان ایران، بلکه برای مربیانی که در محیطی دشوارتر به دنبال ساختن اعتبار حرفهای هستند، یک نمونه قابل اعتناست.
جایزه بیرانوند و افتخار جعفری، دو داستان متفاوت از فوتبال ایراناند؛ یکی از مسیر دشوار یک ورزشکار تا تبدیل شدن به چهرهای شناختهشده در قاره و دیگری از استمرار یک مربی زن در فضایی که هنوز برای دیدهشدن و برخورداری از فرصتهای برابر با چالش روبهروست.
نکته قابل تامل اینکه این افتخارات در سالی به دست آمده که ایران روزهای دشوار و پرالتهاب جنگ تحمیلی سوم و پیامدهای حاصل از آن را پشت سر گذاشته است. در این شرایط، موفقیت چهرههای ایرانی در سطح فوتبال آسیا، جلوه دیگری از توان، استعداد و پشتکار مردان و زنان ایرانیان را به نمایش میگذارد
هر دو برگزیده سال فوتال آسیا، شایسته تقدیر و توجه هستند، اما پیام این دو موفقیت برای بیرانوند شاید یک مسئولیت تازه هم داشته باشد. او باید قدر جایگاهی را که به دست آورده بداند و اجازه ندهد حاشیهها بر دستاوردهایش سایه بیندازند.
برندها فقط با افتخار ساخته نمیشوند، بلکه با رفتار و انتخابهای پس از آن نیز ماندگار میشوند.




















