محمدمهدی فرقانی با اشاره به دلایل کمرونق بودن تبلیغات در حوزه کتاب عنوان کرد: بخش تبلیغات کتاب نمیتواند با قواعد تبلیغات بازرگانی خیلی هماهنگ باشد و کنار بیاید؛ زیرا در صنعت تبلیغات و بازاریابی صاحبان و تولیدکنندگان کالا و خدمات باید آگهی را به رسانهها بدهند اما در صنعت نشر این اتفاق نمیافتد؛ چراکه نشر کتاب صنعت پرسودی نیست.
وی ادامه داد: از سویی قیمت کتاب به اندازه کافی بالا است و اگر ناشران بخواهند هزینه تبلیغات را هم روی کتاب محاسبه کنند، قیمت پشت جلد از میزان کنونی بالاتر میرود و تا حد زیادی کتاب از دسترس و توان خرید مردم و مخاطبان خارج میشود.
فرقانی با بیان اینکه کتاب را نمیتوان یک کالای تجاری تلقی کرد، گفت: کتاب کالایی فرهنگی بهشمار میآید و بههمین دلیل هم دولت باید به نوعی روی آن سرمایهگذاری کند تا به نوعی در سبد مصرف خانوار قرار گیرد؛ اما با توجه به وضعیت اقتصادی کنونی بهنظر میرسد دولت توان چندانی برای کمک به این بخش ندارد و این کالای فرهنگی در اولویت سبد مصرف برای مردم نیز نیست.
وی با اشاره به نقش فضای مجازی و رسانههای نوین در بیعلاقهگی نسل جوان به مطالعه کتاب نیز توضیح داد: فضای مجازی نسل جوان را تا حد زیادی از احساس نیاز به مطالعه نسخه مکتوب کتابها بینیاز کرده است؛ در نتیجه میل به خرید نیز چندان وجود ندارد و تیراژ کتاب در کشور ما گواهی بر این ادعا است.
فرقانی یادآور شد: وقتی نسل جوان در فضای مجازی گشتوگذار میکند و محتواهایی را مطالعه میکند که ارزش و کیفیت آنها مشخص نیست؛ تصور میکند که نیازی به مطالعه کتاب ندارد و به همین دلیل میلی به کتاب خواندن نشان نمیدهد.
این استاد ارتباطات و رسانه همچنین درباره لزوم کار علمی درباره تبلیغات در حوزه کتاب، گفت: الزاما اینگونه نیست که اگر کتاب در خط تبلیغ رسانهها برود، باز هم تغییر چندانی در تیراژ و اقبال مخاطبان در خرید و مطالعه کتاب اتفاق بیفتد؛ چراکه باید برای رفع همه آسیبهای موجود در حوزه کتاب و کتابخوانی، کار میدانی و تحقیقی صورت بگیرد.
به گفته فرقانی، ناشران هستند که باید در این زمینه تصمیمگیری و سیاستگذاری کنند و برای تبلیغ کتاب لابلای هزینههای مختلف جا باز کنند. البته او تاکید دارد که تبلیغات، قیمت کتاب را بالا میبرد.
وی معتقد است تبلیغات کتاب باید در زمره «آگهی در خدمت عمومی» قرار گیرد؛ آگهیهایی که منافع عمومی جامعه با محتوای آموزشی را در نظر می گیرد.
رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی توضیح داد: در این زمینه رسانهها باید بپذیرند که بدون هزینه یا با هزینههای نازل و پایین کتابهای ناشران را معرفی کنند و این کار باید در قالب توافق بین جامعه رسانهای کشور و اتحایه ناشران و کتابفروشان تهران انجام شود.
فرقانی تاکید کرد: البته اجرایی شدن این موضوع نیازمند مذاکره، بحث و تبادل نظر همچنین اقناع رسانهها است تا در صفحات مجازی و مکتوب خود برای معرفی کتاب جایی باز کنند و ستونی اختصاص دهند تا کتاب بیش از گذشته به مردم معرفی شود.
