گزارش بیبیسی درباره تغییر چهره با استفاده از نرمافزارهای دیجیتال و اپلیکیشنهای مطرح در این حوزه و قوانین محدودکننده کشورهای اروپایی قابل تامل است.
• 200 میلیون دانلود برای اپلیکیشن تغییر چهره
کریستل برگر، وقتی عکسها و ویدئوهایی را در اینستاگرام، تیکتاک و فیسبوک پست میکند، معتقد است «ویژگیهای چهره من را به شدت تغییر نمیدهد.» او میگوید: «من واقعا بهصورت دیجیتالی، آرایش و نورپردازی عالی را به خودم میدهم.» خانم برگر، مادری جوان از ایالت ایندیانا ایالات متحده، برای اشتراک در اپلیکیشنی به نام FaceTune که بیش از 200 میلیون بار در سراسر جهان دانلود شده، پول پرداخت میکند.
این برنامه به کاربران امکان میدهد که تغییرات ظریف در ظاهر صورتشان ایجاد کنند (مانند صاف کردن چین و چروکها) یا اینکه به طور متناوب، ظاهر خود را کاملا تغییر دهند. به عنوان مثال، آنها می توانند صورت خود را باریک کنند، شکل و اندازه چشمان خود را تغییر دهند یا تغییرات دیگر روی خودشان اعمال کنند. اپلیکیشن FaceTune که در ابتدا فقط میتوانست روی عکسها کار کند، دو سال پیش نسخهای را برای ویدئوهای سلفی کوتاه عرضه کرد که از آن زمان به بعد، کارایی آن به طور فزاینده توسعه یافته است.
مجموعه FaceTune، یکی از اولین شرکتهایی بود که در این حوزه، برنامه خود را از تصاویر ثابت به ویدئو گسترش داد. در همین حال، برنامه محبوب دیگری که به کاربران اجازه میدهد عکسهای رسانههای اجتماعی خود را تغییر دهند، Perfect365 است که تلاش میکند نسخه ویدئویی خود را اواخر امسال راهاندازی کند.
اپلیکیشن FaceTune متعلق به شرکت اسرائیلی Lightricks است. طبق گزارش دو سال پیش، ارزش این شرکت، 1.8 میلیارد دلار (1.4 میلیارد پوند) است. زیو فاربمن، بنیانگذار Lightricks، میگوید: «نام بازی، باعث میشود تا اپلیکیشن به راحتی کار کند.» به گفته وی، «با این نرمافزار، شما عملا 80 درصد قدرت را با 20 درصد پیچیدگی نرمافزارهای حرفهای به مردم میدهید. این، همان بازیای است که سعی میکنیم انجام دهیم.»
مدتها گفته میشد چنین ابزارهایی ناسالم هستند، زیرا دیدگاه غیرواقعی از زیبایی افراد را ترویج میکنند که میتواند خطرناک باشد؛ بهویژه برای کودکان تاثیرپذیر و بزرگسالان جوان. به عنوان مثال، بر اساس نظرسنجی سال 2021 برند داو (Dove)، در حوزه مراقبت از پوست، 80 درصد دختران نوجوان اعلام کردند تا سن 13 سالگی، ظاهر خود را در یک عکس آنلاین تغییر دادهاند.
• قوانین محدودکننده در اروپا
هرچند هیچکس خواستار ممنوعیت این فناوری نیست اما حرکتهای فزاینده برای وادار کردن تبلیغکنندگان و اینفلوئنسرهای رسانههای اجتماعی، یعنی افرادی که اغلب برای تبلیغ محصولات به روش غیررسمیتر پول میگیرند، انجام میشود تا اگر تصویر فیزیکی خود را به این روش تغییر دادهاند، اعتراف کنند. در این شرایط، آیا دولتها باید مقرراتی را برای استفاده از دستکاری عکس و ویدئو در رسانههای اجتماعی تدوین کنند؟
نروژ در سال 2021 قانونی را تدوین کرد که این دو گروه رسانههای اجتماعی را ملزم میکند تا نشان دهند آیا یک عکس روتوش شده یا خیر؟ فرانسه اکنون یک مرحله جلوتر رفته و در حال درخواست همان موضوع، برای عکس و فیلم است. انگلیس نیز اکنون به همین موضوع توجه میکند، زیرا لایحه ایمنی آنلاین دولت، همچنان در مسیر پارلمان است. با این حال، باید دید آیا این قانون فقط تبلیغات در رسانههای اجتماعی را هدف قرار میدهد یا افرادی که تحتتاثیر این اپلیکیشنها هستند، نیز شامل میشود.
سخنگوی وزارت علوم، نوآوری و فناورهای نوین میگوید: «دولت، تهدیدی را که محتوای دستکاریشده دیجیتال میتواند ایجاد کند، تشخیص میدهد و این موضوع را بسیار جدی میگیرد.» لوک ایوانز، نماینده محافظهکار، مدتهاست که برای تبلیغکنندگان و اینفلوئنسرها کمپین تبلیغاتی انجام داده تا اعتراف کنند تصویرشان را در رسانههای اجتماعی تغییر دادهاند. او میخواهد قانون جدید، حاوی مقررات اثباتشده آینده باشد، بنابراین برای ویدئوهای تغییریافته و سایر پیشرفتهای فنی نیز به این پذیرش نیاز دارد. وی میگوید: «باید نسبت به فناوریهای جدید، آگاهی و شفافیت بیشتری داشته باشیم. برای من صداقت، همهچیز است.»
پاسخ فاربمن این است که در حالی که «این گفتگو همیشه وجود داشته… با گذشت زمان، پذیرش این ابزارها افزایش مییابد.» وی میافزاید: «این امر، یک موضوع آزادی بیان است. برای من عجیب است که یک شرکت تصمیم میگیرد آزادی بیان کاربران خود را به دلیل حساسیت های زیباییشناختی یا اخلاقی محدود کند.» شان مائو، مدیر اجرایی Perfect365 مستقر در سانفرانسیسکو، نیز از مردم میخواهد از این برنامه «به روش ایمن و اخلاقی» استفاده کنند. وی می افزاید: «ما مردم را تشویق میکنیم که از این اپلیکیشن برای ابراز خلاقیت خود استفاده کنند و با نیت سوء برای فریب دیگران یا معرفی نادرست خود، استفاده نکنند.»
• خوشقیافههای خوشفروش!
استوارت داف، روانشناس، یکی از شرکای پرن کاندولا در بریتانیا میگوید که برخی از اینفلوئنسرهای رسانههای اجتماعی همیشه وسوسه میشوند تا از ترفندهایی برای بهبود ظاهر آنلاین خود استفاده کنند، زیرا خوشقیافه بودن باعث فروش میشود. او میگوید: «جذب فیزیکی، تاثیر بسیار قوی اما اغلب ناخودآگاه بر تصمیمات ما در خرید محصولات و خدمات از دیگران دارد.»
هنگامی که از ما میپرسند چه چیزی بیشتر از همه مهم است، آگاهانه از اهمیت ظاهر فیزیکی سخن میگوییم و از ویژگیهایی مانند هوش، ارزشها و شخصیت، صحبت میکنیم. تحقیقات روانشناختی به طور مستمر، رابطه مثبت قوی بین جذابیت یک فرد و توانایی وی برای فروش به ما نشان میدهد.
یکی از اینفلوئنسرهای رسانههای اجتماعی به نام Brandon B، ۵.۶ میلیون مشترک در یوتیوب دارد. او معتقد است برنامههای دستکاری عکس و فیلم باید با دید مثبت دیده شوند. به اعتقاد این اینفلوئنسر رسانههای اجتماعی، اپلیکیشنهای دستکاری تصویر میتوانند به برخی افراد اعتماد به نفس بیشتری بدهند. او میگوید: «خوشحالم که این برنامهها وجود دارند، زیرا فکر میکنم افراد زیادی هستند که به اندازه کافی، ظاهر خوبی ندارند تا در رسانههای اجتماعی فعالیت کنند، بنابراین ممکن است احساس کنند کنار گذاشته شدهاند. این ابزارها به آنها کمک میکند تا در این رسانهها حضور پیدا کنند.»
با این حال، دکتر شیرا براون، پزشک اورژانس در بیمارستان جنوبی نیاگارا، در اونتاریو (کانادا) میگوید: «به نظر میرسد ادراکات تحریفشده از تصویر بدن با شیوههای رایج رسانههای اجتماعی تشدید میشود.» او میافزاید: «ما روزانه پیامدهای سلامت روانی رسانههای اجتماعی مانند اضطراب، افکار خودکشی و افسردگی را در بخشهای خود مشاهده میکنیم.»
