تیک تاک؛ از مهمان ناخوانده تا قدرت تبلیغات؛ کاربران ماهانه: 843 میلیون نفر، استفاده و تماشای روزانه: 46 دقیقه،180 ویدئو

این پلتفرم ویدئوی کوتاه، دنیای دیجیتال را طوفانی و آشفته کرده است. پیش‌بینی می‌شود که تعداد کاربران فعال ماهانه آن در سال جاری به 834.3 میلیون نفر برسد؛ پلتفرمی که به سرعت در صحنه رسانه‌های اجتماعی تسلط پیدا کرده و بین سال‌های 2019 تا 2021 تعداد کاربران خود را دوبرابر کرده است. تیک‌تاک محبوب‌ترین برنامه دانلودشده در سطح جهان است.

رسانه‌های اجتماعی، بدون شک راه خود را به صمیمانه‌ترین روابط ما گشوده‌اند. استفاده از رسانه‌های اجتماعی می‌تواند موجب شکست بسیاری از ما شود. همچنین می‌تواند ما را با شرکای بالقوه جدید مرتبط و یا به ما کمک کند روابط قدیمی را دوباره احیا کنیم. با این حال، کاربران غیرمشتاق تیک‌تاک که واقعا فردی دیگری را دوست دارند، می‌دانند ماهیت مزاحم آن، به طور فزاینده چالش‌هایی را در زندگی عاشقانه ایجاد می‌کند.
•    وقتی تیک‌تاک، مهمان‌ناخوانده زندگی واقعی می‌شود
ناتالی 22 ساله‌ متوجه شد استفاده از تیک‌تاک، تاثیر فراوانی بر روابط او و شریک زندگی‌اش گذاشته است؛ به‌ویژه وقتی ناامیدی‌ها به درگیری در اتاق خواب تبدیل شد. شریک زندگی ناتالی در حالی که در صفحه For You (FYP)  سیر می‌کرد، ساعت‌ها به تلفن خیره می‌شد. ناتالی می‌گوید: «از انجام کارهای روزمره خانه به شدت خسته شده بودم اما تنها چیزی که می‌شنیدم، صداهای تیک‌تاک بود. معلوم بود او از انجام کارش خوشحال است اما نمی‌تواند ناامیدی مرا تشخیص دهد، زیرا حال او خیلی خوب بود؛ غرق در ویدئوهای تیک‌تاک و ورق زدن مداوم ویدئوها.»

جنبه شنیداری  تیک‌تاک، بخش مهمی از فرایندی است که حواس  هرکسی را که می‌تواند صفحه For You کاربر را بشنود، بسیار پرت می‌کند. برای برخی از افرادی که مشکلات حسی شنوایی را تجربه می‌کنند، حلقه‌های ثابت صداهای تیک‌تاک می‌تواند محرکی برای اضطراب یا تحریک بیش از حد آنها باشد. 

لوسی که با شریک زندگی‌اش همراه است، می‌گوید: «هروقت صدای حلقه‌های تیک تاک را در پس‌زمینه می‌شنوم، احساس تنش و آشفتگی می‌کنم. آنها واقعا آزاردهنده هستند، مگر اینکه شما کسی باشید که آنها را تماشا می‌کنید. بنابراین من اغلب از شریک زندگی‌ام می‌خواهم زمانی که از تیک‌تاک استفاده می‌کند، هدفون بزند.»

آنچه مسلما تیک‌تاک را منحصربه‌فرد می‌کند، وسعت و ویژگی محتوایی است که به هر کاربر نشان می‌دهد. الگوریتم آن یک FYP را تنظیم می‌کند که کاملا سفارشی‌شده است و چنانچه هر ویدئویی برای ما مرتبط یا جالب نباشد، شانس دیدن ویدئویی که خیلی زود منتشر می‌شود، ما را در محیط تیک‌تاک نگه‌می‌دارد. ماهیت نظارتی FYP درباره توانایی برنامه برای پیش‌بینی و یادگیری علایق و جنبه‌های هویت ما قابل توجه است. 
•    وقتی تیک‌تاک، علایق و رازهای ما را فاش می‌کند
کیتی وینکز، نویسنده  The Little Book of Ickزمانی که شریک زندگی‌اش از تیک‌تاک استفاده کرد، به این رابطه پایان داد. وی می‌گوید: «یک شب، او در حالی‌ که کنارش نشسته بودم، تیک‌تاک خود را باز کرد. تمام ویدئوهای FYP او، که دیوانه‌وار سعی می‌کرد از کنارش بگذرد، مربوط به زنان بسیار جوانی بود که لباس شنا پوشیده بودند. وقتی او متوجه شد که من آن را دیدم، درباره اینکه احتمالا چگونه می‌خواهد تیک‌تاک را حذف کند، اشاره کرد، زیرا فقط ویدئوهایی از این قبیل را به او نشان می‌دهد. او به وضوح نمی‌داند که الگوریتم چقدر متناسب است یا چگونه کار می‌کند.» به هر حال این دو نفر، از هم جدا شدند.

استفاده از تیک‌تاک حتی می‌تواند یک خط قرمز باشد که مسائل عمیق‌تری را که ممکن است در یک رابطه عاشقانه ایجاد شود، نشان دهد. لوسی ماسیرا، وبلاگ‌نویس حوزه ارتباطات در لندن، احساس می‌کند استفاده بیش از حد از  تیک‌تاک، یک خط قرمز  برای شریک زندگی است. او می‌گوید: «اگر شریک زندگی‌ام یا شخصی که با او صمیمی بودم، از تیک‌تاک به عنوان یک منبع خبری یا رسانه سرگرمی استفاده می‌کرد، برای من این موضوع، فقط تاییدکننده ناتوانی او در مطالعه کتاب و گسترش آگاهی است. البته نگران‌کننده‌تر، این است که کسی را دنبال کنم که معتاد تیک‌تاک است. من می‌ترسم که مغز آنها، به سختی انتظار تجربه‌های فوری و دوپامین را داشته باشد. چگونه می توانم به کسی که چنین بی‌نظمی ذهنی دارد، با ارزشمندترین بخش من، یعنی قلبم، اعتماد کنم؟» 

البته لزوما همه با این دیدگاه موافق نیستند. به گفته لوسی، «مواقعی وجود دارد که او می‌تواند صدای من را در حال انجام کاری در خانه بشنود و به جای اینکه کمک کند، فقط صدای تیک‌تاک را می‌شنود یا زمانی که کاری باید انجام شود، می‌گوید فقط پنج تیک‌تاک دیگر وجود دارد! آن‌وقت بلند می‌شوم و می‌توانیم با همدیگر آن کار را انجام دهیم. با این حال، بیش از ۲۰ ویدئو تیک‌تاک را می‌بیند و بیشتر هم می‌شود. آن‌وقت دیگر کار تمام شده و من خودم انجام داده‌ام.»
برای زوج‌هایی که با هم زندگی می‌کنند، استفاده بیش از حد از تیک‌تاک می‌تواند منجر به شرایط نابرابر در کارهای خانه شود که توسط یک نفر انجام می‌شود. هری یک جوان 26 ساله است که به مدت سه سال با شریک زندگی خود بوده و احساسات مشابهی از عدم تعادل در روابط داشته که استفاده بیش از اندازه از تیک‌تاک، عامل اصلی آن است.
•    سازگاری با عادات تیک‌تاک 
با همه اینها، مقصر شریک زندگی ما نیست! این اتفاقات، لزوما به این معنا نیست که آنها خودخواه، تنبل یا بی‌ادب هستند. آنها به سادگی قربانی طراحی هوشمندانه و عمدی یک برنامه می‌شوند. این پلتفرم بر اساس تقویت تصادفی کار می‌کند، بسیار شبیه به یک دستگاه ‌بازی قمار با ارائه هرچند وقت یک‌بار ویدئوی پاداش به کاربر. این، موضوعی است که ما را در این فضا نگه می‌دارد و هیپنوتیزم‌کننده، ضربه بعدی را پیش‌بینی می‌کند.

تحقیقات اخیر دیجی‌دی (Digiday)، نشان می‌دهد کاربران به طور متوسط، روزانه 46 دقیقه در این اپلیکیشن می‌گذرانند، هر روز، هشت‌بار آن را باز می‌کنند و بیش از 180 ویدئو در روز تماشا می‌نمایند. برای زوج ها، این حالت خلسه‌مانند باعث می‌شود که شریک زندگی ما به طور فزاینده غیبت کنند و ما را در یک مبارزه ناامیدکننده برای جلب توجه قرار دهد.

شارلوت آرمیتاژ، روان‌شناس و خالق کمپین «روز بدون تلفن در خانه»، معتقد است استفاده بیش از حد از تیک‌تاک، نشانه‌های خاموشی است که در روابط‌مان برای نشان دادن نیازهای خود به شریک زندگی استفاده می‌کنیم اما این موضوع، کار را برای زوج‌ها سخت‌تر می‌کند و باعث ایجاد تنش در روند زندگی می‌شود. همه ما نیازهای خود را در سطوح مختلف بیان می‌کنیم، بدون اینکه آگاهانه از آن مطلع باشیم، سپس دیگران به طور طبیعی به این نیازها پاسخ می‌دهند. آرمیتاژ می‌گوید: ما باید درباره ارتباط با شریک زندگی یا دوستان‌مان بیاموزیم و تیک‌تاک، ویژه یک رابطه ناسالم است. تیک‌تاک به عنوان یک عامل اصلی در شکل دادن به لحظات فرهنگ عمومی که زمانه ما را تعریف می‌کند، تبدیل شده اما برای شرکایی که کاربران بزرگی نیستند، این امر، می‌تواند به احساس طرد شدن منجر شود.

برای هری، تیک‌تاک، شکاف گسترده‌تری بین او و شریک زندگی‌اش ایجاد کرده است. او می‌گوید: «احساس می‌کنم به‌طور باورنکردنی از زنجیره فرهنگی خارج شده‌ام، زیرا تمام صداها و میم‌های کوتاه‌مدت وجود دارد که آن را کامل یا نیمه‌کامل، هنگام مرور آن توسط شریک زندگی‌ام می‌شنوم.» 

یاسمین، 22 ساله، از سال 2017 با همسرش زندگی می‌کند. وی می‌گوید: «گاهی اوقات ما به طور جداگانه روی تخت می‌نشینیم و گاهی اوقات هر دو فقط به یکی از تلفن‌های خود نگاه می‌کنیم. مثلا وقتی من کتاب می‌خوانم و او  جدول کلمات متقاطع حل می‌کند. با این حال، همه زوج‌ها بر سر تیک‌تاک دعوا نمی‌کنند. برای برخی، تیک‌تاک راه جدیدی برای برقراری ارتباط و گذراندن وقت با همدیگر است که نیاز به صرف هزینه ندارد. بنابراین تیک‌تاک به نوعی برای این افراد مناسب است.
•    ترمیم آسیب‌های ارتباطی امکان‌پذیر است؟
با وجود همه این موارد، می‌توان آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد از رسانه‌های اجتماعی را ترمیم کرد. تعیین مرزها و محدودیت‌ها برای استفاده از دستگاه تلفن، گفتگوهای باز و صادقانه درباره آن و تشویق عزیزان به شرکت در سایر فعالیت‌ها و سرگرمی‌هایی که از آن‌ها لذت می‌برند، همگی در حمایت از اعضای خانواده که ممکن است از اعتیاد به رسانه‌های اجتماعی و تلفن رنج می‌برند، مفید باشد. 

عبدالله بولاد، کارشناس رفتارشناسی و مدیرعامل مرکز ترک اعتیاد The Balance می‌گوید: «اگر مشکل، ادامه پیدا کند، ممکن است به دنبال کمک متخصصان باشید.» کریس پلینز، کارشناس دوست‌یابی از سایت datingscout.com، داشتن یک «سبد دستگاه» را توصیه می‌کند. وی می‌گوید: «یک سبد تهیه کنید و آن را در گوشه اتاق نشیمن خود قرار دهید. از شریک زندگی خود یا اعضای خانواده بخواهید دستگاه تلفن‌های خود را در حالی که شام می‌خورید، فیلم تماشا می‌کنید یا هر فعالیت خانوادگی یا زناشویی انجام می‌دهید، در سبد قرار دهند. به این ترتیب، این عادت را ایجاد می‌کنید که به ابزارهای خود وابسته نباشید و در عین حال، بیشتر در بین خانواده خود حضور داشته باشید.»

او می‌افزاید: «قبل از اتخاذ این نکته عملی، مطمئن شوید که اهمیت حضور و مشارکت در لحظه را به طور موثر بیان کرده‌اید. این کار، پیوند شما را عمیق‌تر می‌کند و ارتباط شما را حتی بیشتر تقویت می‌نماید.» وقتی در یک رابطه، صحبت از هر موضوعی  می‌شود، یک ارتباط کلیدی است. بیان نگرانی‌ها، می‌تواند تضمین کند ما بین حضور کامل آفلاین و لذت بردن از زندگی دیجیتال خود، تعادل برقرار می‌کنیم.»