گاهی اوقات می شنویم که افراد به غلط دستگاه هایی که به اسم کمک لاغری است به عنوان جایگزین برای برنامه کاهش اضافه وزن استفاده می کنند. برخی افراد فکر می کنند بدون اینکه تغییری در رژیم غذایی خود ایجاد کنند، می توانند با پرداخت هزینه، ماهانه از این نوع دستگاه ها استفاده کرده و اضافه وزن خود را از بین ببرند، درحالیکه این تصوری اشتباه است.
مردم باید آگاه باشند که این دستگاه ها فقط می توانند تاثیر کمکی داشته باشند و بیشتر هم برای چاقی های موضعی و سلولیت ها موثر هستند اما موضوع اضافه وزن باید با رفع مسائل فردی و اجتماعی که باعث ایجاد اضافه وزن شده اند حل شود.
شیوه زندگی سالم یادگرفتنی و تمرین کردنی است، یکی دو روزه حاصل نمی شود و به متخصصانی نیاز دارد که فرد را به سمت سبک زندگی سالم هدایت کنند، بیشترین شاخصی که در سال های اخیر برای ارزیابی وزن افراد از آن استفاده شده شاخص نمایه توده بدن است و سنجش وضعیت وزن افراد به تناسب قد آنان روشی بوده که متخصصان تغذیه برای ارزیابی وضعیت وزن آنان مورد استفاده قرار می دهند.
مطالعاتی که در کشورهای مختلف انجام شده نشان داده که وقتی وزن فرد نسبت به قد، از حدی بالاتر می رود احتمال بروز بسیاری از بیماری ها در وی افزایش می یابد، به همین دلیل علم پزشکی توصیه می کند نمایه توده بدنی افراد به خصوص در سنین بزرگسالی یعنی از ۲۰ تا ۶۵ سالگی در محدوده بین ۱۹ تا کمتر از ۲۵ قرار می گیرد، وقتی که به هر دلیلی مقدار انرژی که دریافت می کنیم از مقدار کالری و انرژی که در اثر فعالیت مصرف می کنیم بیشتر باشد، مکانیسم بدن کالری های اضافی را به صورت چربی ذخیره می کند.
البته کم وزنی نیز همچون اضافه وزن تهدیدی برای سلامتی محسوب می شود اما گاهی اوقات آنقدر نگرانی برای اضافه وزن وجود دارد که فراموش می شود کم وزنی نیز یک عارضه برای سلامت بدن است و هر دوی این ها به عنوان سوءتغذیه شناخته می شوند. بنابراین تعادل بین آنچه که می خوریم و انرژی که مصرف می کنیم می تواند یک وزن سالم را برای ما ایجاد کند.
زمانی که شاخص توده بدنی فردی از ۲۵ بالاتر باشد، به دلیل اینکه شانس بیماری ها افزایش می یابد می گوییم فرد وارد منطقه خطر شده و دارای اضافه وزن محسوب می شود، اگر شاخص توده بدنی فرد از ۳۰ بالاتر رود فرد چاق محسوب می شود، چاقی شانس ابتلا به بیماری های غیرواگیر مانند بیماری های قلبی و عروقی، سرطان ها و فشارخون را افزایش می دهد.
در بیماری هایی که سوخت و ساز بدن دچار اختلال می شود افراد سریعتر چاق می شوند اما در این شرایط نیز مشاورین سلامت می توانند به افراد کمک کنند که وزن افراد در محدوده سلامت باقی بمانند، مهمترین مسئله برای حفظ تناسب وزن تغذیه سالم و فعالیت روزانه است.
بهترین راه های پیشگیری از بروز اضافه وزن و چاقی این است که از مصرف غذاهایی که فاقد مواد مغذی هستند و فقط کالری فراوان دارند پرهیز کرد، زیرا این نوع مواد غذایی در عین حال که نیازهای ما را مرتفع نمی کنند فقط به بدن کالری اضافه می رسانند. برای حفظ وزن در محدوده سلامت تازه خوری، مصرف بیشتر میوه ها و سبزیجات و غذاهایی که ارزش تغذیه ای بالایی دارند توصیه می شود.
ساده ترین فعالیت بدنی پیاده روی است که می توان با برنامه ریزی مناسب زمانی را برای آن در نظر گرفت. برای مثال افراد می توانند با دورتر پارک کردن خودروی خود از مقصد مورد نظرشان فرصتی را برای پیاده روی فراهم کنند.
بسیاری از عادات غذایی در دوره کودکی و نوجوانی شکل می گیرد، از این رو مهم است که افراد الگوی تغذیه فرزندانشان را به سمت سلامت سوق دهند. بنابراین مهم است که الگوی خرید و غذایی خانواده سلامت باشد و به میزان فیبر، میوه و سبزیجات و همچنین غذاهای فراوری شده و بسته بندی شده توجه شود.
غذاهای فراوری شده معمولا پرکالری تر بوده و برای همین امروزه در دنیا به تازه خواری، غذای فصل خوردن و پرهیز از مصرف فست فودها توجه ویژه می شود. اینها عاداتی است که در جامعه شهری تا حدی از بین رفته است زیرا وقت مردم و مهارت های تهیه غذا کمتر شده بنابر این مهم است که عادات غذایی کودکان به شکل درستی در خانواده هدایت شود و در عین حال بچه ها در بازی های پرتحرک مشارکت داده شوند.
اکنون با معضلی جدی رو به رو هستیم و آن سرگرم شدن کودکان با صفحات نمایش در مدت زمان طولانی است انجمن های کودک در جهان و متخصصان تغذیه بر این باورند که زمان کار کودکان با صفحه نمایش باید محدود شود، اظهار کرد: میزان زمان کار کودکان نباید از دو ساعت در روز تجاوز کند تا کودکان فرصت کارهای خلاقانه و بازی های جسمی داشته باشند.
اهیمت قوانین تبلیغات غذا در کشور را باید بررسی شود که در این قوانین چه میزان به تغذیه کودکان پرداخته شده و چه میزان به این قوانین عمل می شود. همچنین نباید غذاهای حاوی قند، چربی و نمک اضافه و غذاهایی که با وجود کالری بالا ارزش غذایی پایینی دارند در محیط هایی که کودکان در آن حضور دارند مانند مدارس و مهد کودک ها عرضه و در آگهی های رادیو و تلویزیون تبلیغ شوند.
مسئولیت اجتماعی ایجاب می کند که صنایع غذایی نسبت به تولید بیشتر غذاهای سالم، مغذی و دارای فیبر اقدام کنند.
اوج دوره اضافه وزن در بزرگسالان دهه چهارم و پنجم عمر است و هرچقدر افراد به سمت سالمندی می روند کم وزنی بیشتر آنان را تهدید می کند.
