شاید اگر تمام این پهنه خاکی را سفر کنیم اسباب بازی هایی با قدمت بیش از ۲۰۰ سال را پیدا نکنیم چرا که در گذشته کودکان از پایگاهی اجتماعی برخوردار نبوده اند. ظهور برندهای مختلف اسباب بازی خود نشان از تغییر پایگاه اجتماعی کودکانی دارد که تا یک قرن پیش تنها عصای پیری خانواده ها بودند و امروز عاملی برای گسترش دنیای اسباب بازی شده اند. در این زمینه، «لگو»، یادآور روزهای خوش کودکی است.
حدود ۸۰ سال است که کودکان، خانه آرزوهایشان را با یکی از معروف ترین برندهای اسباب بازی دنیا، یعنی «لگو» می سازند. با شنیدن نام موسس شرکت لگو، آل کریک کریستین سن، ناخودآگاه پدر ژپتو و عروسک چوبی او پینوکیو به ذهن خطور می کند. کریستین سن، نجار اهل بیلاند، در دانمارک، در سال ۱۹۱۶ یک کارگاه نجاری خرید تا برای کشاورزان محلی مبلمان بسازد. او به دلایل مختلفی دامنه تولید خود را در دهه ۱۹۳۰ به ساختن اسباببازیهای کودکان تغییر داد و در سال ۱۹۳۴ نیز نام «لگو» را انتخاب کرد.
خوب بازی کنید!
لگو (Lego) برگرفته از کلمات دانمارکی «leg» و «godt» و به معنای «خوب بازی کنید» است. این شرکت دانمارکی تلاش خود را برای استفاده از تمامی متخصصان جهت رشد خلاقیت کودکان انجام داده است تا علاوه بر این که از بازی کردن لذت می برند، خوب بازی کردن و مهارت های اجتماعی و حرفه ای را در حین بازی بیاموزند. محصولات اولیه شرکت لگو شامل ماشین، قلک و کامیون های چوبی با استقبال بی نظیری مواجه شدند.
از دهه ۱۹۴۰ این شرکت با تحولات چشمگیری روبرو شد، از این پس به جای چوب از پلاستیک استفاده شد تا اجزای آن قابل باز و بسته شدن باشد. تکه های خانه سازی این شرکت در آغاز به خاطر این که روی هم سوار نمی شدند، مورد استقبال قرار نگرفت. اما پس از مشورت با شرکت های معماری و استفاده از مواد سلولزی، امروزه تکه های خانه سازی لگو سمبل معرفی این شرکت است.
شهر فرنگ لگو
در سال ۱۹۶۸ شرکت لگو، پارکی ساخت که در آن شهری مینیاتوری با اسباب بازی های این شرکت قرار داشت و در اولین سال بازگشایی ۶۰۰ هزار بازدید کننده داشت. قدرت نوآوری معمارانه شرکت در تولید آجرهای اسباببازی با اندازه بزرگ (دوپلو) برای کودکان سنین پایین و چرخدندهها، لولاها، محولها و ابزارهای دیگر برای کودکان بزرگتر کاملا مشخص بود. البته همه این اسباببازیها با اصولی یکسان ساخته میشدند قابل تعویض بودند. علاوه بر بازی های فیزیکی، بخش قصه گویی هم بر اساس افسانه ای قدیمی و داستان های جدید در این پارک افزوده شد. بخش قصه گویی به طور روز افزون بخشهای مختلفی از بازار را در بر میگیرد. برای مثال «بل ویل» محصولی از شرکت لگو است که بازار هدف آن دختر بچهها هستند؛ در حالی که «بیونیکلز» محصول دیگر این شرکت، اسباببازیهای پیچیدهتری از لحاظ تکنیکی را برای پسرها ارائه میکند.
نیم قرن فراز و فرود
در طول دهه های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، فروش و سود شرکت لگو با تمرکز بر روی مجموعههای سازهای با علامت تجاری لگو و تغییرات اندک شامل کاخها و اسباببازیها با موضوع فضا، به طور ثابت، اما نسبتا کم رشد کرد. اما در سال ۱۹۷۸، لگو بسیار فراگیر شد و در طول دهه ۱۹۸۰ درآمد آن هر ۵ سال، دو برابر شد. ترقی بسیار زیاد لگو در طول سالهای اوج ازدیاد جمعیت و همینطور برای فرزندان این نسل پرجمعیت بود. با این وجود در ۱۹۹۳، با توجه به اینکه چینیها شروع به ساخت کالاهای مشابه کردند و قیمتها را شکستند، فروش کاهش یافت. بعد از رکود بازار فروش در سال ۱۹۹۳، لگو عرضه خود را سه برابر کرد و در سال ۲۰۰۰ به سمت نوآوری افسارگسیخته رفت.
نوآوری های لگو در هزاره سوم
با ظهور بازیهای ویدئویی و کامپیوتری، پسرها در سنین پایینتر لگوها را به نفع اسباببازیهای پیچیدهتر و سطح بالاتر کنار گذاشتند و پتانسیل بازار برای لگو که عمدتا یک شرکت سازنده اسباببازی پسرانه بود، کاهش یافت. از این رو شرکت لگو، وسایل الکترونیکی، پارکهای تفریحی، بازیهای ویدئویی تعاملی، جواهرات و مراکز آموزشی با برند لگو را به محصولات خود افزود و همکاری تجاری را با دارندگان امتیاز هری پاتر و فیلمهای جنگ ستارگان آغاز کرد.
این اقدام در سالهایی که فیلمها یا کتابهای جدیدی از این مجموعهها منتشر میشد، صورت می گرفت اما در مجموع، اسباببازیها، مقبولیت لازم را کسب نمی کردند و فقط نزد مشتریان خاص محبوب بودند. در سال ۲۰۰۳ کمپانی خالی از نقدینگی شد و لگو، ۳۰۰ میلیون دلار از دست داد. پیشبینیها برای ضرر در سال بعد بالغ بر ۴۰۰ میلیون دلار بود. از این رو، نوآوری، با هدف تبدیل کردن لگو به قویترین برند دنیا در بین خانوادهها تا سال ۲۰۰۵، کانون تمرکز همه تلاشهای شرکت شد.
برای بازگرداندن شرکت به مسیر پیشرفت، لگو سازماندهی خود را تغییر داد و ۷۰ درصد سهام پارکهای تفریحی موفق خود، لگولند، را به مبلغ چهارصد و شصت میلیون دلار به گروه بلک استون فروخت. همچنین شرکت، ساختمان ستاد خود در دانمارک را تعطیل و بخش بسیار زیادی از تولیدات آجرهای سازهای پلاستیکی خود را به کارخانههای ارزانتر در مکزیک و جمهوری چک منتقل کرد.
سپس شرکت به رقابت با اسباببازیهای مشابه لگو در عرصه بازیهای سه بعدی و ویدئویی برخاست، فروشگاههای خرده فروشی تاسیس کرد و فیلمهای دی وی دی با موضوع لگو ساخت. در حال حاضر، شرکت لگو با دارا بودن حدود ده هزار کارمند جزء کمپانی های بزرگ تولید اسباببازی در دنیاست و تولیدات این شرکت در بیش از ۱۳۰ کشور قابل خریداری است.
لگو؛ پیروز رکود اقتصادی ۲۰۱۲
شرکت لگو اعلام کرده علیرغم رکود اقتصادی جهان، سود ناخالص لگو از ۳۴۲ میلیون دلار به ۴۸۵ میلیون دلار در شش ماهه اول سال ۲۰۱۲ افزایش یافته است. مدیر اجرایی شرکت لگو می گوید: ما برای هماهنگی با رشد سریع تقاضا در بازار، تا حد ممکن بر سرعت تولید می افزاییم. همان گونه که در هفت یا هشت سال گذشته چنین بوده است. در عین حال پول زیادی را صرف تاسیس واحد های تولیدی شرکت در آسیا و گسترش نیرو و اعتبار شرکت می کنیم. باید از فرصت های زمانی برای اعتلای شرکت استفاده کرد. شرکت لگو اکنون صاحب هشت درصد سهام بازار جهانی تولید و فروش اسباب بازی در دنیاست.
با این همه در دومین دهه هزاره سوم، جای این پرسش باقی است: کودکان دیروز که با ذهن خلاق خویش بادبادک، فرفره و مانند آن می ساختند و می فروختند، مردان آینده شدند یا کودکان امروز که خلاقیت شان با جیب والدین و ذهن سازندگان برندهای جدید اسباب بازی گره خورده است؟ قضاوت با شماست!
