در مثل های قدیمی ایرانی که حتما شنیده اید، آمده است: «پیرزنی با عروس و دامادش در خانهای زندگی میکردند. شبی تابستانی بود و هوا گرم، پس همه روی پشتبام خوابیده بودند. یک طرف بام داماد و دخترِ زن میخوابیدند و طرف دیگر بام، عروس و پسرش. پیرزن دید که پسر و عروسش به هم چسبیده خوابیدهاند، آنها را بیدار کرد و گفت: «هوای به این گرمی خوب نیست به هم چسبیده باشید، از هم جدا بخوابید!» سپس متوجه دختر و دامادش شد که جدا از هم خوابیده بودند. گفت: «هوای به این سردی، خوب نیست از هم جدا بخوابید! بروید کنار هم!» عروس که این طور دید بلند شد و گفت:
قربون برم خدا را/ یک بام و دو هوا را
یک بر بام سرما را / یک بر بام گرما را"
این حکایت، حال و روز کنونی ماست؛ از یک طرف با توجه به شیوع کرونا، مسئولان و نهادهای دولتی و غیردولتی، همه و همه، بهترین راه حل برای پیشگیری از انتشار گسترده تر این ویروس و تبدیل آن به فاجعه بزرگ تر را ماندن در خانه و البته رعایت بهداشت فردی و اجتماعی خصوصا شستن دست و صورت با آب و صابون بیان می کنند و مدام از عدم رعایت مردم برای سفرهای درون شهری و برون شهری می نالند و گلایه می کنند و خواهش و تمنا می کنند، اما از طرف دیگر همین صداوسیمایی که مرجع اطلاع رسانی رویدادهای مربوط به کروناست، همچنان در تیزرهای تبلیغاتی پایان سال، مدام جار می زند: بشتابید که تا پایان سال فرصت باقی است و مدام از "حراجستون" دم می زند.
فروشگاه "رفاه" که این روزها در غیاب تبلیغات سایر فروشگاه های زنجیره ای خصوصا افق کوروش، تیزرهای تلویزیونی اش را به طور گسترده ادامه داده، با همکاری صداوسیما بر همین سیاست یک بام و دو هوا می کوبد و علیرغم برخی واکنش ها به این موضوع، این تبلیغات همچنان ادامه دارد.
در نگاه اول، از منظر صداوسیما و فروشگاه رفاه می توان گفت مگر این همه تاکید بر تهیه اقلام ضروری مردم خصوصا در ایام کرونایی پایان سال و نزدیک نوروز نیست و همه به این اجناس و اثلام نیاز دارند. بنابراین اتفاقا ما داریم در جهت رفاه ملت برای خرید مواد غذایی، بهداشتی و… آن هم با تخفیف در این روزها تلاش می کنیم و بسیاری از کارکنان ما هم در معرض خطر هستند و تازه بلای کرونا را هم به جان خریده ایم و اگر شایسته تشویق نباشیم، نباید مورد عتاب و غضب باشیم.
از نگاه دیگر، منتقدان این تبلیغات معتقدند تداوم و گسترش تبلیغات برخی از این فروشگاه ها، در حالی که برخی فروشگاه های دیگر به خاطر مسئولیت اجتماعی شان، از پخش آن در این روزها منصرف شده اند، هم از نظر اخلاق تبلیغات بازرگانی دارای ایراد است و هم از نظر تهییج مردمی که خریدهای شان را انجام داده اند یا در حال انجام آن هستند، اما تاکید مجدد بر تخفیف های بالا، و نگرانی از طولانی شدن شیوع کرونا و تورم کالاها در سال آینده، موجب گرد هم آمدن جمع کثیری از آنها در فضای سربسته فروشگاهی می شود، در نتیجه مراجعه کنندگان افزایش می یابند، صف ها شلوغ می شود، تماس ها بیشتر و نزدیک تر می شود و امکان مبتلا شدن به کرونا را افزایش می دهد.
با توجه به این دو نگاه متفاوت، با رویکرد سلامت محوری نه تجارت محور، این اقدام را می توان بیشتر، سوء استفاده برخی فروشگاه ها، از وضع موجود در دوران کرونا و ترویج مصرف گرایی تلقی کرد تا رفع نیازهای مردمی. وگرنه فروشگاه های مواد غذایی و بهداشتی بسیاری در حال حاضر توان ارائه آگهی های جذاب و مخاطب پسند دارند اما به خاطر شرایط کنونی، ترجیح داده اند به خاطر سلامت جامعه، در روزهای پایانی سال که منحنی فروش رو به صعود دارد، از این شگرد قانونی و رایج در آمیخته بازاریابی، اما مغایر با اخلاق اجتماعی در شرایط فعلی، خودداری کنند.
این در حالی است که بر اساس نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) وابسته به جهاد دانشگاهی، که طی روزهای اخیر در اسفندماه صورت گرفته، بیش از نیمی از تهرانی ها، کرونا را جدی نمی گیرند. بدیهی است حضور مردم در فروشگاه ها برای خرید مواد غذایی، بهداشتی و… خصوصا فروشگاه هایی که تخفیف و حراج اجناس را تبلیغ می کنند، بخشی از همین آمار بالای 50 درصد است و اگر همین وضعیت را به سایر شهرها و استان ها تعمیم دهیم، آن وقت، عمق فاجعه نمودار می شود.
خطاب به کسانی که صاحبان این نوع آگهی ها هستند و نیز مدیران صداوسیما باید به صراحت گفت: در حالی که بسیاری از کسب و کارها و اقشار مختلف جامعه خصوصا قشر با دهک های پایین، از جمله دستفروشان، به شدت از نظر اقتصادی در تنگنا قرار گرفته اند و بساط شان را جمع کرده اند، شما هم لطفا فعلا بساط تبلیغات تان را جمع کنید. الان وقت بساط پهن کردن نیست! و دنبال روش های اخلاقی تری برای افزایش درآمد باشید. واقعا افزایش درآمد به چه قیمتی! به قیمت جان مردم بر اثر جمع شدن مردم در فروشگاه ها به بهانه تخفیف پایان سال و احتمال ابتلا به ویروس کرونا. آیا به سرانجام این گونه سیاست های یک بام و دو هوا فکر کرده اید!
ظاهرا بعد از بازتاب منفی پخش آگهی های فروشگاهی با تخفیف و حراجی ها، همین امروز، دوشنبه 26 اسفندماه، خبر رسیده که بالاخره رئیس صداوسیما، به مدیر بازرگانی اش، دستور داده که پخش تبلیغات فروشگاهی متعادل تر شود.
"تعدیل"! این هم از همان بازی با کلمات است با تفسیرهای مختلف! اینکه مفهوم تعدیل تبلیغات فروشگاهی و انواع تبلیغاتی که مردم را به بیرون از خانه ترغیب می کند، نزد مدیران تلویزیون چیست، باید از خودشان پرسید و البته نظاره گر سیاست های این سازمان در روزهای آینده بود.
با این حال، از آنجا که خیر ما در حال حاضر، "در خانه بمانیم" است، برای سلامتی خود، خانواده، عزیزان و هموطنان مان هم که شده، غیر از خرید مایحتاج ضروری برای چندین روز، دور این آگهی های کروناپسند تخفیف دار حراجستان ها را خط بکشیم. حضور گسترده و استقبال از این آگهی ها، شاید رونق کسب و کار برخی ها را چرب و چیلی کند، اما هیچ بعید نیست که فردا، فقط به خاطر یک تخفیف، نام ما هم جزئی از نفراتی باشد که حدود ساعت 14 هر روز، به عنوان یک مبتلا یا خدای ناکرده، متوفی کرونا اعلام شود. باور کنید: رفاه شما در ابتلای ما نیست. پس لطفا …!
لینک کوتاه: https://b2n.ir/917462
