تبلیغات نبوز- مانی مانا: کاهش قدرت خرید خانوارها، حساسیت به قیمت را در بازار خردهفروشی افزایش داده و فروشگاههای زنجیرهای را به رقابتی فشردهتر کشانده است. در این میدان، تخفیف همچنان ابزار مهم جذب مشتری است؛ اما دسترسی به شعب، تنوع کالا، فروش آنلاین و کیفیت خدمات نیز در انتخاب نهایی خریداران نقش دارند.
برای یک خانواده، انتخاب محل خرید دیگر فقط به نزدیکی فروشگاه یا قیمت یک کالای خاص محدود نیست. مقایسه قیمت چند قلم ضروری، بررسی پیشنهادهای فروشگاههای مختلف، استفاده از اعتبار خرید و حتی هزینه و زمان ارسال، میتواند تصمیم نهایی را تغییر دهد. همین تغییر رفتار، رقابت میان فروشگاههای زنجیرهای را از جنگ ساده قیمتها به رقابت بر سر کل سبد خرید تبدیل کرده است.
هر فروشگاه با یک مزیت
نگاهی به مدل فعالیت بازیگران اصلی بازار نشان میدهد همه فروشگاههای زنجیرهای با یک الگوی واحد رقابت نمیکنند. افق کوروش با شبکه گسترده شعب و تمرکز بر خریدهای روزمره، جانبو با رویکرد تخفیفی و هایپراستار با تنوع کالا و تجربه خرید در مقیاس بزرگ، سه نمونه از این تفاوتها هستند.
افق کوروش؛ دسترسی و خرید روزمره
گستردگی شبکه فروشگاهی افق کوروش یکی از مهمترین امتیازهای رقابتی این مجموعه است. نزدیکی شعب به محل زندگی مشتری، امکان خریدهای کوچک و پرتکرار را فراهم میکند؛ الگویی که در شرایط افزایش هزینه رفتوآمد و حساسیت به قیمت، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این شرکت در کنار تخفیفهای دورهای، با توسعه فروش آنلاین و عرضه کالاهای متنوعتر تلاش کرده ارتباط خود را با مشتری حفظ کند. البته گستردگی شبکه بهتنهایی کافی نیست؛ موجودی قفسه، سرعت خدمترسانی و کیفیت تجربه در شعب مختلف نیز بر ارزیابی مشتری اثر میگذارند.
جانبو؛ تأکید بر قیمت
مدل فروشگاههای تخفیفی مانند جانبو بر عرضه مجموعهای از کالاهای پرمصرف با قیمت رقابتی استوار است. در این الگو، تنوع کالا ممکن است به اندازه هایپرمارکتهای بزرگ نباشد، اما تمرکز بر اقلام منتخب و کنترل هزینههای فروشگاه میتواند به ارائه قیمت جذابتر کمک کند.
مزیت چنین مدلی زمانی حفظ میشود که مشتری در خرید واقعی خود، نه فقط در چند قلم تبلیغشده، تفاوت قیمت را احساس کند. در غیر این صورت، تخفیفهای پراکنده نمیتوانند بهتنهایی دلیل کافی برای وفاداری خریدار باشند.
هایپراستار؛ تنوع و تجربه خرید
هایپراستار از الگوی متفاوتی استفاده میکند. تنوع گسترده کالا، خرید یکجای اقلام موردنیاز خانواده و ترکیب فروشگاه با امکانات مراکز تجاری، بخشی از ارزش پیشنهادی این برند است. در این مدل، مشتری ممکن است برای دسترسی به انتخابهای بیشتر و تجربه خرید متفاوت به فروشگاه مراجعه کند، حتی اگر قیمت همه کالاها پایینتر از رقبا نباشد.
این تفاوت نشان میدهد رقابت در خردهفروشی فقط بر سر ارزانفروشی نیست. بعضی برندها میخواهند مقصد خرید هفتگی باشند و برخی دیگر به دنبال جذب مشتری برای خریدهای روزمره و سریع هستند.
تخفیف بیشتر، به معنای رقابت موفقتر است؟
در نشست تخصصی صنعت پخش و تجارت الکترونیک در شهریور ۱۴۰۵، مدیران فعال در حوزه خردهفروشی به تفاوت رویکرد شرکتها در رقابت قیمتی اشاره کردند.
بر اساس اظهارات مدیرعامل فروشگاههای زنجیرهای یاراندریان در این نشست، میانگین تخفیف بازار حدود ۱۵ درصد، میانگین اعلامشده برای افق کوروش حدود ۲۱.۵ درصد و برای فروشگاه امیران حدود ۲۴ درصد بوده است. او همچنین گفت یاراندریان در کانال آنلاین خود بدون اتکا به تخفیف قابلتوجه فعالیت میکند و بر کیفیت خدمات و اعتمادسازی تمرکز دارد.
این اظهارات، یک تفاوت راهبردی را در بازار برجسته میکند: گروهی از فروشگاهها برای جذب مشتری به تخفیف متکی هستند و گروهی دیگر میکوشند از طریق خدمات، سرعت و کیفیت تجربه خرید، دلیل دیگری برای انتخابشدن به وجود آورند. البته این ارقام اظهارات یک فعال بازار در یک نشست تخصصی است و نباید آن را آمار مستقل و جامع از کل فروشگاههای کشور تلقی کرد.
فشار هزینهها در پشت ویترین تخفیف
رقابت قیمتی برای فروشگاههای زنجیرهای بدون هزینه نیست. تأمین کالا، اجاره و نگهداری شعب، نیروی انسانی، انبارداری، حملونقل و ارسال سفارشهای آنلاین، همگی بر هزینه عملیاتی اثر میگذارند. در چنین شرایطی، افزایش فروش لزوماً به معنای افزایش متناسب سود نیست.
برای نمونه، مدیرعامل افق کوروش در کنفرانس پرسش و پاسخ با سهامداران در آبان ۱۴۰۵ اعلام کرد حاشیه سود خالص این شرکت در سال ۱۴۰۴ حدود ۶.۱ درصد بوده است. او همچنین درباره سازوکار قیمتگذاری کالاها و تأثیر تغییرات نرخ ارز توضیح داد که افزایش قیمت فروش لزوماً به معنای افزایش حاشیه سود خردهفروش نیست. این اظهارات، ضرورت توجه به نسبتهای سودآوری و هزینههای عملیاتی را در ارزیابی عملکرد فروشگاهها برجسته میکند.
از این منظر، تخفیف باید ابزاری حسابشده برای جذب مشتری، افزایش گردش کالا یا معرفی محصول باشد؛ نه سیاستی دائمی که بدون محاسبه هزینهها ادامه پیدا کند.
رقابت آینده از قفسه فروشگاه فراتر میرود
گسترش خرید آنلاین، امکان مقایسه سریع قیمتها و استفاده از دادههای رفتاری مشتریان، قواعد رقابت را تغییر داده است. اکنون فروشگاهها میتوانند با شناخت سابقه خرید و ترجیحات مصرفکننده، پیشنهادهای دقیقتری ارائه دهند و موجودی خود را متناسب با تقاضا مدیریت کنند.
اُکالا و پلتفرمهای خردهفروشی آنلاین نیز در همین فضا، نقش تازهای در پیوند میان فروشگاههای فیزیکی و مشتریان پیدا کردهاند. در این الگو، مرز میان خرید حضوری و آنلاین کمرنگتر میشود و مشتری انتظار دارد قیمت، موجودی و کیفیت خدمات در هر دو مسیر قابل اتکا باشد.
برای فروشگاههای زنجیرهای، مسئله اصلی دیگر فقط افزودن شعبه یا اعلام درصدهای بالاتر تخفیف نیست. مدیریت دقیق موجودی، شناخت رفتار مشتری، بهبود تجربه خرید و ایجاد پیوند میان کانالهای فروش، میتواند مزیت رقابتی ماندگارتری بسازد.
برنده رقابت خردهفروشی لزوماً فروشگاهی نیست که ارزانترین کالا را عرضه میکند، بلکه مجموعهای است که بتواند برای بخش بزرگتری از نیازهای مشتری، ترکیبی قابل قبول از قیمت، دسترسی، تنوع و خدمات فراهم کند. در بازاری که قدرت خرید خانوار محدودتر شده، اعتماد مشتری به ارزش واقعی سبد خرید میتواند از یک تخفیف مقطعی ماندگارتر باشد.

























