بدون تردید یکی از پرتکرارترین و پربحث ترین سوژه های تبلیغاتی صداوسیما، طی ماه های اخیر، موضوع تبلیغات پرسروصدا و پرحجم محصولات عالیس است؛ به گونه ای که مفهوم انحصار تبلیغاتی و بمباران تیزرهای این شرکت بر سر مخاطب تلویزیونی، از جمله مباحث مکرر منتقدان و صاحبنظران رسانه، روان شناسان، جامعه شناسان و حتی اقتصاددانان است. از سوی دیگر، در پاسخ به این اعتراضات مدیرعامل عالیس نیز با انتشار یادداشتی کوتاه این انتقادات را «هجمه» به تولید داخلی دانسته است. نگاهی به نقد و بررسی تبلیغات عالیس از منظر رابطه صداوسیما و شرکت چشمه نوشان خراسان و واکنش مدیرعامل این شرکت به این اتفاقات خالی از لطف نیست.
به گزارش تبلیغات نیوز، گستردگی تبلیغات شرکت چشمه نوشان خراسان یا عالیس در صدا و سیما در شبکه های مختلف نشان می دهد که این شرکت علاوه بر جنبه تبلیغات و اطلاع رسانی برای محصولات خود هدف دیگری را نیز دنبال می کند. اخیرا در گزارشی که از میزان درآمد صدا و سیما منتشر شده نشان می دهد که این سازمان از محل تبلیغات این شرکت درآمد 6 هزار میلیارد تومانی را کسب کرده است. همواره در صدا و سیما صحبت از شفافیت و شفاف سازی می شود اما این در حالی است که وقتی نوبت به خود سازمان می رسد از هر نوع شفافیت دوری می کند.
تلویزیون قبل هر چیز باید تکلیف قراردادهای خودش را با شرکتی مثل عالیس مشخص کند و نشان دهد بابت مدت زمانی که به این شرکت واگذار کرده چه سهمی دریافت می کند و آیا در آمد بالای ۶ هزار میلیارد تومانی اش از این شرکت صحت دارد یا نه؟ آیا صداوسیما در مدل جدید تبلیغات به سوی «سهم از فروش» رفته است؟
دریافت «سهم از فروش» از تبلیغات برندهای داخلی به جای تخفیف تبلیغات
در واقع این حجم خارج از عرف تبلیغات برندهای مختلف به دلیل مدل تجاری جدید در رسانه ملی است که طی آن صداوسیما به جای گرفتن مستقیم هزینه تبلیغات از شرکتها، با برندها در «سهم از فروش» محصولاتشان شریک میشود. مشارکتی که باعث میشود رسانه ملی از تمام ظرفیت تبلیغاتی خود برای فروش هرچه بیشتر آن محصولات استفاده کند. این در حالی است که صدا و سیما موظف است برای تبلیغات تولیدات داخلی تخفیفات ویژه ای به آنها بدهد. یک منبع آگاه در این مورد گفت که تیزرهای تبلیغاتی شرکت عالیس توسط یک شرکت تبلیغاتی در مشهد آماده شده و این شرکت پول ناچیزی بابت ساخت این تیزرها پرداخت کرده است. به گفته این منبع آگاه که نخواست نامش فاش شود، در پخش تبلیغات شرکت عالیس توسط صدا و سیما، آژانس های تبلیغاتی حضور ندارند و شرکت عالیس به صورت مستقیم با اداره کل بازرگانی صداوسیما قرارداد امضاء کرده است.
کسب و کار خانوادگی
کارخانجات تولیدی «عالیس»، یک مجموعه کاملا خصوصی و یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انواع نوشیدنی در سطح کشور است که اهداف و سیاستهای خود را در زمینی به مساحت ۱۰ هکتار با زیربنایی معادل ۴۵۰۰۰ مترمربع واقع در شهرک صنعتی چناران دنبال میکند. محمدتقی فیاض، مدیرعامل کارخانه چشمه نوشان خراسان، محمدرضا فیاض به سمت نایب رئیس هیئت مدیره و محمد تقی فیاض به سمت رییس هیئت مدیره این شرکت هستند که شرکت نیک گستر ستاره شرق و شرکت رزین فرم چناران، شرکت بیمارستان فیروزه فیاض و شرکت توسن پخش ستاره کیش هم متعلق به این خانواده می باشد. در قطر، امارات، سوریه، عراق، کردستان عراق، قزاقستان، ترکمنستان، لبنان، افغانستان، پاکستان و… نیز نمایندگی این شرکت ایجاد شده است.
انحصار تبلیغاتی عالیس در صدا و سیما و تبلیغات پرفشار
درآمد صداوسیما از محل تبلیغات عالیس، تنها در پنج شبکه تلویزیونی، «ماهانه یک هزار و ۸۶۳ میلیارد تومان» است. بزرگ ترین قرارداد تبلیغاتی صداوسیما در سال جاری با این هلدینگ ایرانی است که این هلدینگ حدود ۱۷ برند مختلف دارد.
برخی فعالان صنعت صنایع غذایی بر این باورند که این شرکت زیادی رشد کرده است و این اتفاق را بسیار عجیب عنوان کرده اند. هم چنین برخی بر این باورند که تبلیغات گسترده عالیس در صداو سیما درست است که صدای مخاطبان را درآورده اما درآمدزایی بسیار زیادی برای صدا و سیما بدست آورده است.
بر این اساس کارشناسان معتقدند که جدا از این که تلویزیون نمی تواند وارد فعالیت های تولیدی شود بزرگ ترین ایرادی که می توان به این نوع قرارداد که تلویزیون در سود فروش شرکت تبلیغ دهنده شریک می شود، گرفت ایجاد شائبه انحصار تبلیغاتی است چون تلویزیون به جای پول تبلیغ درصدی از درآمد حاصل از فروش را دریافت می کند پس هر چه فروش شرکت تبلیغ دهنده بیشتر شود، درآمد تلویزیون هم بیشتر خواهد شد. در این مورد خاص، انحصار تبلیغاتی عالیس در صداوسیما و تبلیغات پرفشار این شرکت ممکن است باعث شود تا فروش شرکتهای رقیب عالیس، به نحو قابل توجهی کاهش یابد.
آگهی تلویزیون؛ حداقل ساعتی ۱٫۳ میلیارد
طبق قانون ضوابط و مقررات پذیرش و پخش آگهیهای رادیویی و تلویزیونی که در بهمن ماه سال گذشته توسط اداره کل بازرگانی سازمان صدا و سیما ابلاغ شد و از اول فروردینماه امسال قابل اجرا بود، میزان هزینه آگهیهای تلویزیونی در ۳۵ طبقه تعریف میشود که حداقل هر ثانیه ۷۵ هزار تومان تا حداکثر هر ثانیه سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. اگر نرخ هر ثانیه ۷۵ هزار تومان را تنها برای پنج شبکه تلویزیونی در نظر بگیریم یعنی تلویزیون حداقل ثانیهای ۳۷۵ هزار تومان و ساعتی ۱٫۳ میلیارد تومان به واسطه تبلیغاتش از این پنج شبکه درآمد دارد. آن وقت اگر قرار باشد تنها پنج ساعت در روز هم این شبکهها آگهی داشته باشند تلویزیون، روزانه بیش از ۶٫۷ میلیارد تومان درآمد دارد. این رقم حاکی از درآمد حدود ۲٫۵ هزار میلیارد تومان در سال (معادل ۳۶۵ روز) است.
در مورد طبقات این تعرفههای آگهیها هم در ماده ۱۵ این قانون این توضیح ارائه شده است: «چنانچه براساس عرضه و تقاضا یک بسته آگهی در نیمه اول هر ماه بیش از ۶۰، ۷۵ یا ۹۰ درصد از حجم آن بسته آگهی باشد به ترتیب یک، دو و سه طبقه افزایش خواهد یافت و همچنین چنانچه به ترتیب ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد حجم را اشغال کند به ترتیب یک، دو و سه طبقه کاهش داده خواهد شد.
پاسخ به شبهه ها: تبلیغات عالیس از نگاه محمد تقی فیاض، مدیرعامل عالیس
با توجه به حجم گسترده انتقادات نسبت به تبلیغات محصولات عالیس در صداوسیما، مدیرعامل این شرکت طی یادداشتی که در روزنامه کسب و کار و پایگاه خبری کسب و کار نیوز، منتشر شده، به این انتقادات پاسخ داده است. این اعتراضات را نامیده است. متن یادداشت محمدتقی فیاض مدیرعامل عالیس را با عنوان «هجمه بر تولید داخلی موفق» در زیر بخوانید:
«در حال حاضر با احتساب نمایندگی های سراسر کشور بیش از ۴ هزار نفر اشتغالزایی در این شرکت وجود دارد که می تواند در آینده ای نزدیک به رقمی نامحدود نیز برسد. وضعیت تبلیغات ما با صدا و سیما قرارداد پنهانی نیست که بخواهیم در رابطه با شفاف سازی آن مشکلی داشته باشیم.
در حالی که تمام شرکت ها و سازمان ها در صدا و سیما اقدام به تبلیغات گسترده می کنند اتفاقی که افتاده هجمه ای است که تنها برای شرکت عالیس به راه افتاده است. چرا باید در میان تمام این شرکت ها تنها انگشت اشاره به سمت ما باشد. افرادی که در این باره اظهار نظر می کنند حتما دارای نیت خاصی هستند چراکه حمایت از تولید داخل و تولیدکننده داخلی بر اساس شعاری که سالهاست بر آن تاکید می شود وظیفه هر سازمانی است. مبلغ قرارداد ما نیز کف تعرفه است و مانند شرکت های دیگر هستیم. ما هم مانند سایر تولیدکنندگان داخلی سهمی را برای تبلیغات از صدا و سیما درسافت کرده ایم. در این قرارداد هم ما به صدا و سیما کمک می کنیم و هم آنها به شرکت ما. بنابراین قراردادی مانند تمام شرکت های دیگر وجود دارد.
شاید تنها مشکل ما برای اینگونه افراد این است که در تلاش برای توسعه تولید داخل هستیم. مشکل آنها شاید با کیفیت بالای محصولات ما است و در حال حاضر که در بازار مواد غذایی مشکلات بسیاری وجود دارد شرکتی که در راستای ارتقای تنوع و کیفیت مواد غذایی گام برداشته مورد هجمه قرار گرفته است.
ما تولیدکننده هستیم و باید وظیفه اطلاع رسانی خود را انجام دهیم. این همه صحبت از حمایت از تولید داخلی می شود بک نفر یک جا باید نشان دهد که این حمایت وجود دارد. ایده وخواسته تولیدکننده باید در مسیر توسعه و خدمت به اقتصاد کشور باشد. باید تمام شرکت ها در همین راه قدم بردارند. چیز پنهانی نداریم که از آن فرار کنیم. طبیعی است کار خوب و استثنایی مورد هجمه قرار می گیرد. منافع برخی نیز در این میان تهدید می شود که دست از این هجمه ها برنمی دارند.»
