رسانههای اجتماعی مدتهاست که به دلیل ایجاد احساس ضعف در مورد دستاوردها یا سبک زندگی کاربران، مورد انتقاد قرار گرفتهاند. به نظر می رسد این رسانه ها می توانند باعث شوند مردم درباره مسائل مالی خود نیز احساس بدی داشته باشند.
- رسانه های اجتماعی و احساسات منفی درباره وضعیت مالی
بر اساس نظرسنجی جدید بانک ریت (Bankrate) بیش از 1 نفر از هر 3 بزرگسال آمریکایی (34 درصد) که از رسانه های استفاده می کنند، معتقدند پس از مشاهده پست های دیگران، نسبت به وضعیت مالی خود احساس منفی داشته اند. این احساسات شامل حسادت، بی کفایتی، اضطراب، شرم و خشم بود. جالبتر اینکه به نظر می رسد رسانههای اجتماعی موجب می شوند کاربران بیش از هر جنبه دیگری از زندگی خود، نسبت به کیف پول شان، احساس منفی داشته باشند. وضعیت ظاهر (32 درصد)، شغل (27 درصد)، موقعیت زندگی (26 درصد)، روابط شخصی (25 درصد) و سرگرمی ها (17 درصد) در رتبه های بعدی هستند.
با این حال، شواهد روشنی وجود دارد که نشان میدهد رسانههای اجتماعی بیشتر بر چه کسانی تاثیر میگذارند. در این رابطه، نسلهای جوان، با با رسانه های اجتماعی بزرگ می شوند یا بزرگ شدن رسانه های اجتماعی با خودشان را تماشا می کنند.
طبق آمار بانک ریت، تقریبا نیمی از نسل Z و هزاره ها یعنی 47 درصد شامل افراد بین 18 تا 25 سال و نیز 46 درصد شامل افراد بین 26 تا 41 سال، با گذراندن وقت شان در سیستم عامل ها و شبکه ای اجتماعی نسبت به وضعیت مالی شان، احساس منفی داشته اند. این موضوع در مقایسه با نسل X، یک سوم یعنی 31 درصد شامل افراد بین 42 تا 57 سال و در مقایسه با نسل بومرها (بزرگسالان)، بیش از یک پنجم یعنی 22 درصد شامل افراد بین 58 تا 76 سال است.
تد راسمن، تحلیلگر ارشد صنعت کارت اعتباری بانک ریت میگوید: «رسانههای اجتماعی، واقعیت را به این معنا تحریف میکنند که مردم، بهترین تلاش خود را انجام می دهند و گاهی اوقات، نسخههای غیرواقعی از آنها را به تصویر میکشند. شما نمی دانید برخی افراد برای تامین هزینه های تعطیلات شگفت انگیز یا لباسی که در عکس های شان به تصویر کشیده شده، بدهی زیادی متعهد شده اند. این امر، میتواند منجر به رقابت بین دوستان و آشنایان شود.»
• نکات کلیدی: نسل Y و Z؛ آسیب پذیرترین ها
تقریبا نیمی از کاربران شبکه های اجتماعی نسل Z (47 درصد) و نسل هزاره (46 درصد)، پس از مشاهده پست های دیگران نسبت به وضعیت مالی خود احساس منفی دارند؛ یعنی بیش از هر نسل دیگری.
بیش از 3 نفر از هر 5 نفر یعنی حدود 64 درصدِ والدینی که فرزندان زیر 18 سال آنها در رسانه های اجتماعی حضور دارند، معتقدند این امر، موجب شده فرزندان شان، انتظارات غیرواقعی از پول داشته باشند.
نزدیک به نیمی از کاربران رسانه های اجتماعی (49 درصد)، محصولی را که در این رسانه های مشاهده کرده، خریداری کرده اند و بیش از سه پنجم (64 درصد)، از آن پشیمان شده اند.
نزدیک به نیمی از نسل Z (46 درصد) و بیش از یک سوم نسل Y(38 درصد)، پست های رسانه های اجتماعی را در نظر دیگران، موفق نشان می دهند.
• مقایسه تاثیر رسانه های اجتماعی بر نسل های مختلف
پول تنها جنبه نسل Y نیست و نسل Z نیز پس از دیدن پست¬های دیگران در رسانه های اجتماعی احساس بدی نسبت به آن دارند. پلتفرمهای اجتماعی باعث میشود 49 درصد نسل Z، نسبت به ظاهر خود، احساس منفی داشته باشند. همچنین شغل و موقعیت حرفهای (41 درصد)، روابط شخصی (40 درصد) و موقعیت خانه یا محل زندگی (40 درصد)، در ردیف های بعدی قرار دارند. با این حال، برای نسل Y، پول در رتبه اول قرار دارد. بیش از 2 نفر از 5 نفر (44 درصد) اظهار کرده اند رسانه های اجتماعی باعث می شوند آنها درباره ظاهر خود احساس ضعیفی داشته باشند. همچنین شغل (40 درصد)، موقعیت خانه یا محل زندگی (38 درصد) و روابط شخصی (35 درصد) در ردیف های بعدی قرار می گیرند.
به طور کلی، رسانه های اجتماعی، بر 84 درصد از نسل Z و 77 درصد از نسل Y ، در مقایسه با 55 درصد نسل X و 38 درصد از نسل بومر (بزرگسال)، تاثیر منفی گذاشته اند.
• تاثیر منفی رسانه های اجتماعی بر زنان، بیش ازمردان
تفاوت در حوزه های دیگر مانند جنسیت نیز مشخص است. تقریبا از هر 5 زن 3 نفر (61 درصد) معتقدند رسانه های اجتماعی به نحوی بر زندگی آنها تاثیر منفی گذاشته، در حالی که این رقم درباره مردان، 56 درصد است. ادراک زنان از ظاهر (39 درصد)، وضعیت مالی (36 درصد)، وضعیت زندگی (29 درصد)، روابط شخصی (28 درصد) و شغل (27 درصد)، بیشترین تاثیر را داشته است. با این حال، رسانههای اجتماعی، به احتمال زیاد، در مردان نسبت به پول (32 درصد)، پس از آن شغل (26 درصد)، ظاهر (25 درصد)، وضعیت زندگی (24 درصد) و روابط شخصی (22 درصد)، احساس منفی ایجاد میکنند.
• تاثیر منفی بر کم درآمدها درباره وضعیت مالی
بیشتر افراد کمدرآمد، معتقدند رسانههای اجتماعی بر احساسات آنها نسبت به پول، تاثیر منفی میگذارد. این تاثیر به ترتیب در 38 درصد افرادی که کمتر از 40 هزار دلار در سال، درآمد دارند، سپس 35 درصد افرادی که بین 40 هزار تا 79.9 هزار دلار در سال، درآمد دارند و در نهایت، 30 درصد افراد که 80 هزار دلار یا بیشتر در سال، درآمد دارند، قابل مشاهده است.
• والدین، نگران انتظارات غیرواقعی مالی فرزندان
بیش از 3 از هر 5 والدین دارای فرزندان زیر 18 سال که در رسانه های اجتماعی حضور دارند، معتقدند این رسانه ها، انتظارات غیرواقعی درباره پول ایجاد کرده اند. نظرسنجی بانک ریت نشان می دهد والدین معتقدند فرزندان شان نیز آموزه های مالی نادرستی از رسانههای اجتماعی میآموزند و این امر، آنها را در معرض خطر قرار می دهد و تاثیر منفی دارد. بیش از 3 والدین از هر 5 والدین (64 درصد) که دارای فرزندان زیر 18 سال با دسترسی به رسانه های اجتماعی هستند، معتقدند پلتفرم های اجتماعی، انتظارات غیرواقعی را درباره پول در فرزندان شان ایجاد کرده است. همچنین 31 درصد والدین، به شدت با این نظر موافقند.
راسمن میگوید: «متاسفانه بیشتر مردم، آموزش مالی شخصی زیادی در مدرسه یا خانه نمیبینند. در این زمینه، به ویژه کودکان و بزرگسالان جوان تر می توانند آسیبپذیر باشند، زیرا تاثیرپذیرند و تجربه زیادی از زندگی ندارند. آنها ممکن است احساس کنند می توانند به یک دوست یا اینفلوئنسر خاص اعتماد کنند و متوجه نمی شوند که توصیه آنها ممکن است بهترین رویکرد نباشد.»
• تاثیر بر خریدهای ناگهانی و میزان پشیمانی بعد از خرید!
موضوع دیگر، تاثیر رسانه های اجتماعی بر خرید است. نظرسنجی بانک ریت، نشان میدهد تصورات منفی درباره پول، اغلب میتواند منجر به خریدهای ناگهانی شود و البته بیشتر آمریکاییها از این خریدها، پشیمان شدهاند! در این زمینه، نزدیک به نیمی (49 درصد) از کاربران شبکه های اجتماعی، محصولی را که در شبکه های اجتماعی مشاهده کرده اند، خریده اند. با این حال، حدود دوسوم این افراد (64 درصد) اعلام کرده اند حداقل از یکی از خریدهای خود پشیمان هستند.
در این زمینه، کاربران جوانتر رسانههای اجتماعی با 66 درصد از نسل Z و 57 درصد نسل Y، در مقایسه با 45 درصد نسل X و 38 درصد نسل بومرها (بزرگسال)، احتمال بیشتری برای خرید فوری دارند. البته بومرها با 70 درصد، بیشتر از نسل های دیگر، در مقایسه با نسل X با 63 درصد، نسل Y با 61 درصد و نسل Z با 64 درصد، حداقل از یکی از خریدها پشیمان میشوند. در مجموع، زنان بیشتر از مردان (52 درصد در مقابل 45 درصد)، تمایل به خرید از رسانه¬های اجتماعی دارند. بیش از دوسوم (68 درصد) زنان اظهار کرده اند حداقل بعد از یکی از خریدها پشیمان شده اند، در حالی که این رقم در مردان، 58 درصد بوده است.
اینفلوئنسرها نقش زیادی برای فشار بر خریدهای فوری در پلتفرم های رسانه های اجتماعی دارند. بسیاری از مردم احساس می کنند فقط اگر لباس شنا یا یک جفت کفش داشته باشند، می توانند بسیار جذاب باشند. بازاریابی رسانههای اجتماعی و صنعت خرید با پرداخت دیرتر، با هم ترکیب شدهاند تا شیوه پرداخت ها را در یک زمان، از همیشه، آسانتر کنند.
• دلایل آسیب رسانه های اجتماعی به درک پولی نسل جوان
دلیل برجسته اینکه چرا رسانه های اجتماعی بر درک کاربران از پول، تاثیر منفی می گذارند، این است که از هر 4 نفر یک نفر (25 درصد) گفته اند با هدف موفقیت خود در پلتفرم، پست گذاشته اند، در حالی که 62 درصد دیگر مطمئن هستند افراد دنبال کننده، این کار را انجام می دهند. نظرسنجی بانک ریت نشان می دهد این امر، به ویژه برای نسلهای جوانتر، صادق است؛ به طوری که تقریبا نیمی از نسل Z (46 درصد) و بیش از یک سوم نسل Y (38 درصد) گفته اند پستهای رسانههای اجتماعی را با هدف کسب موفقیت انجام دادهاند. این مقایسه برای نسل X، 17 درصد و برای نسل بومر، 9 درصد بوده است.
در مجموع، تقریبا 3 نفر از هر 4 نسل Z و Y، به عنوان کاربران رسانه های اجتماعی (به ترتیب 73 و 70 درصد) معتقدند افرادی که پست های شان را دنبال می کنند، با هدف کسب موفقیت آن را منتشر کرده اند. این آمار برای نسل X، 62 درصد و برای نسل بومر، 51 درصد بوده است.
• ارزش و اصالت، در صدر پست ها
کاربران رسانه های اجتماعی در ارسال پست¬ها، بر موضوعات مختلفی تاکید داشته اند. بیش از نیمی از کاربران، یعنی 53 درصد ارزش¬ها، 47 درصد اصالت، 40 درصد شادی و 38 درصد هوش را مدنظر قرار داده اند. فقط 16 درصد از پوسترهای رسانه های اجتماعی گفته اند امیدوارند پست های آنها، جذابیت را به تصویر بکشد و 10 درصد به ثروت یا موفقیت اشاره کرده اند. همچنین 22 درصد از نسل Z و 14 درصد از نسل Y، امیدوارند پست¬های آنها، ثروت و موفقیت را به تصویر بکشد. این میزان برای نسل X، فقط 7 درصد و برای بومرها، تنها 3 درصد بوده است.
راسمن میگوید: «هنگامی که در فیدهای خود مرور میکنیم، میتوانیم نسبت به آنچه دیگران دارند، حسادت کنیم. ممکن است احساس کنیم میتوانیم با صرف هزینههای بیش از حد، برای ارائه نسخه غیرواقعی از خود که دیگران را تحت تاثیر قرار دهد، بر حسادت مان غلبه کنیم.»
گفتنی است شرکت YouGov از طرف بانک ریت، مأمور انجام این نظرسنجی شد. حجم کل نمونه، 2664 بزرگسال بوده است. تحقیق پیمایشی بین 22 تا 24 ژوئن 2022 انجام شد. این نظرسنجی به صورت آنلاین، صورت گرفته و با استانداردهای کیفیت دقیق، مطابقت دارد. این تحقیق، نمونه گیری غیراحتمالی را با استفاده از سهمیههای اولیه در طول کار، جمع آوری کرده و سپس یک طرح وزندهی در انتها به کار گرفته که برای ارائه نتایج، طراحی و لحاظ شده است.
